Je herkent het waarschijnlijk wel. Er is een beschrijving van je functie, die krijg je bij binnenkomst bij een organisatie en vervolgens belandt hij in de la. Niemand kijkt er meer naar om.
En dat is jammer want een functieomschrijving kan dienen als een document om de verwachtingen af te stemmen en de prestaties en ontwikkelmogelijkheden te bespreken.
Afstemmen van verwachtingen
In een functieomschrijving stel ik de resultaatverwachtingen puntsgewijs op. Dit zijn geen taken maar uitkomsten waar je in jouw functie verantwoordelijk voor bent.
Dat ziet er bijvoorbeeld zo uit voor een HR-adviseur.
- Je adviseert het management proactief over HRM vraagstukken in de organisatie;
- Je analyseert gegevens en signalen uit de organisatie zoals gegevens over ziekteverzuim, instroom, door stroom en uitstroom en draagt oplossingen aan;
- Je geeft vorm aan organisatorische vraagstukken bijvoorbeeld op het gebied van duurzame inzetbaarheid, arbeidsverdeling, strategische personeelsplanning, (medewerkers)tevredenheid en talentmanagement;
- Je houdt je bezig met complexe casuïstiek op het gebied van o.a. disfunctioneren, verzuim en integriteit en ondersteunt het management in de verbetering hiervan.
Het voordeel van een resultaatverwachting is dat het ruimte biedt voor een eigen invulling. Vanuit vakvolwassen mag je verwachten van collega’s dat zij zelf kunnen bepalen hoe zij het resultaat kunnen bereiken. Onderzoek wijst ook uit dat enige vrijheid op dit gebied verantwoordelijkheid stimuleert terwijl taakgerichte beschrijvingen eerder passiviteit in de hand werken.
Prestaties bespreken
Ook kan een functieomschrijving dienen als beoordelingsdocument. Er staat immers duidelijk in wat je er van je verwacht wordt en waar je verantwoordelijk voor bent.
Ik zie in de praktijk wel eens gebeuren dat een medewerker afdwaalt van de oorspronkelijke functie. Je bent dan niet meer aan het doen waar je in de eerste instantie voor aangenomen bent maar je bent er allerlei dingen bij gaan doen of hebt andere verantwoordelijkheden gekregen.
Het is goed om te checken of je functie nog overeenkomt met de dagelijkse praktijk. Dat kan door de volgende vragen te beantwoorden:
- Passen jouw jaardoelen bij je functie?
- Ben je inmiddels doorgegroeid naar een andere functie, wat doe je dan anders?
- Word je gewaardeerd voor hetgeen je erbij bent gaan doen?
Arbeidsrechtelijk moet je het zo zien dat je met een functieomschrijving afspreekt wat je gaat doen. Je functie moet dus kloppen met de praktijk.
Helderheid over ontwikkelmogelijkheden
Natuurlijk kan een functieomschrijving ook dienen als ontwikkelinstrument. Door talenten te koppelen aan de functie, wordt de beschrijving een basis voor gerichte ontwikkeling, bekwaamheid en loopbaanpaden. Door de vereiste vaardigheden, competenties en natuurlijke talenten te benoemen neemt een diploma gerichte kijk af. Doen waar je blij van wordt en waar je van nature goed in bent, levert duurzame prestaties op.
Kijken naar natuurlijke talenten kan op basis van archetypen omdat archetypen inzicht geven in (soms nog onbewuste) energiegevers en energielekken en het ontwikkelpotentieel. Lees hier meer over het werken met archetypen?
Hoe ziet een goede functieomschrijving eruit
Hoe een functieomschrijving eruit ziet hangt af van de verplichtingen die er zijn. In de zorg stelt het FWG (functiewaardering gezondheidszorg) eisen aan een functieomschrijving omdat er een weging aan vast zit. In het mkb heb je meer vrijheid om een functieomschrijving vorm te geven.
In een goede en aantrekkelijke functieomschrijving staat op zijn minst het volgende:
- Resultaatverwachtingen die beoordeeld kunnen worden;
- Verantwoordelijkheden, waar begint en eindigt je verantwoordelijkheid;
- Competenties en talenten die werken als energiegevers.
Wat ook verstandig is om te doen, is om te kijken naar alle werkzaamheden in de organisatie. Ook wel het functiehuis of functiegebouw genoemd. Hierin staan alle werkzaamheden die gedaan moeten worden.
Bij het maken van een functiehuis wordt zichtbaar ook duidelijk zichtbaar of er verantwoordelijkheden overlappen of niet zijn toegewezen. Ook kun je het functiehuis als strategisch ontwikkelinstrument inzetten gericht op de toekomst. Je gaat namelijk zien welke functies in de toekomst nodig zijn of efficiënter ingedeeld kunnen worden.
Kortom, haal je functieomschrijving uit je la, stof hem af en zet het in voor persoonlijke ontwikkeling en vooruitgang van de organisatie.
Onderzoek toont aan dat jobcrafting een positief effect heeft op betrokkenheid en tevredenheid van medewerkers. Als het thema duurzame inzetbaarheid bij jou op de agenda staat dan is het spelen met functies en rollen, wat jobcrafting in feite is, ook voor jou heel interessant.
In 2020 schreef Berenschot al een artikel over de voordelen van jobcrafting. In de praktijk lijkt dit toch nog lastig vorm te geven. Helemaal wanneer functies vallen binnen een cao en wet- en regelgeving. Hoeveel vrijheid en invloed kun je medewerkers dan geven?
De ZZP-er is meester in jobcraften
Het is niet voor niets dat zoveel mensen als ZZP-er zijn gaan werken. Het voordeel voor een zelfstandige? Ze kunnen meer zelf bepalen. Het gaat niet alleen om werktijden maar ook om werkinhoud. Hoe mooi is het wanneer je ‘het zelf bepalen’ meer ruimte geeft in jouw organisatie en mensen op die manier kunt behouden. Jobcraften als organisatie Hoe ziet dit er dan uit? Het team brengt de taken en verantwoordelijkheden in kaart en verdeelt deze vervolgens op basis van kennis, vaardigheden en talenten. Op die manier wordt al het werk gedaan en kunnen specifieke werkzaamheden onderling verdeeld worden waardoor je vrijheid en ontwikkeling stimuleert.
Je zult begrijpen dat je op team- of afdelingsniveau goed moet weten wat er moet gebeuren. Goede onderlinge afstemming en ondersteunende processen zijn daarbij belangrijk.
Maatwerk functiehuis
Wil je aan de slag met jobcrafting in jouw organisatie? Begin dan bij de inrichting van een flexibel functiehuis. Waarin je traditionele functies wat meer loslaat en doet wat er nodig is om je visie en missie daadwerkelijk te realiseren.
Wil je meer weten over jobcrafting en het inrichten van een toekomstbestendig functiehuis? Neem gerust contact op of volg mij op LinkedIn.
Een wildgroei aan functies
Ik kom dit vaker tegen. Zo ook 5 jaar geleden bij Amsta, een zorgorganisatie voor ouderen en gehandicapten in Amsterdam. De vijf klantgroepen hadden ieder hun eigen functiehuis gebouwd, taken beschreven en die aan een salarisschaal gekoppeld.
Het overzicht en de eenduidigheid ontbrak
🧐 Functietitels verschilden bij gelijke werkzaamheden;
📝 Bij werving werden andere teksten gebruikt dan in de functie stonden;
🧭 Functiebeschrijvingen droegen onvoldoende bij aan de interne mobiliteit.
Ook werd er geconstateerd dat een functiehuis per klantgroep niet leidde tot duurzame arbeidsrelaties en meer werkplezier.
Het doel van de opdracht:
🤩 Aantrekkelijke functiebeschrijvingen vanuit het oogpunt van medewerkers;
👩⚕️ Duidelijk onderscheid tussen agogische- en zorgfuncties;
👍 Regelarme en onderhoudsvrije functiebeschrijvingen die voldoen aan de FWG;
🗨️ Eenduidige taal voor de hele organisatie.
Alle functies in één overzicht
Na een jaar was de opdracht geslaagd en hadden we meer dan 200 functies teruggebracht naar 120 functies. Alle functies waren beschreven op één A4 en met enthousiasme ontvangen door de OR en medewerkers. Kortom, er is een fundament gelegd voor mobiliteit met o.a. loopbaanpaden en vacatureteksten.
Ik ben met name trots op de praatplaat die heel overzichtelijk laat zien: ‘wie doet wat in mijn team’. Een mooie uitkomst van het hele traject. Lees het verhaal van Harma Smit, organisatieadvsieur bij Amsta, hier: Klantverhalen – ArchePeople
Wil jij ook aan de slag met je functiehuis? Laten we dan een ☕ kop koffie drinken.
Een strategische HR keuze
In de hedendaagse dynamische arbeidsmarkt kiezen steeds meer zorgorganisaties voor generieke functiebeschrijvingen. Maar wat zijn de voor- en nadelen, en waarom deze trend?
De voordelen:
- Flexibiliteit: Medewerkers zijn breder inzetbaar, wat de wendbaarheid van de organisatie vergroot en de kwaliteit van zorg kan doen toenemen;
- Efficiëntie: Minder onderhoud nodig bij organisatiewijzigingen;
- Ontwikkelmogelijkheden: Meer ruimte voor ontwikkeling binnen de eigen functie waardoor het werk uitdagend blijft;
- Doorgroeimogelijkheden: Duidelijker inzicht in verticale en horizontale groeistappen.
De nadelen:
- Minder herkenbaarheid: Medewerkers kunnen de specifieke taken minder goed herkennen waardoor het gevoel kan ontstaan dat zij minder gewaardeerd worden voor specifieke taken;
- Minder gangbaar in het gebruik: Sollicitanten zullen zich bijvoorbeeld onvoldoende herkennen waardoor er alsnog specifiekere teksten moeten worden opgesteld.
Wil je de nadelen verminderen dan is het essentieel om niet in vaagheden te vervallen. Dit kan door het volgende te benoemen:
- resultaatverwachtingen die beoordeelt kunnen worden;
- specifieke kennis, talenten en competenties voor de functie;
Implementatie van generieke functies
Bij het invoeren van generieke functies verwacht je (vak)volwassenheid van medewerkers. Op taakniveau bepalen ze immers zelf hoe ze hun werk uitvoeren. Dat geeft ruimte én verantwoordelijkheid.
Het is essentieel om medewerkers en de OR te betrekken bij het proces van het opstellen van generieke functiebeschrijvingen. Ook zijn leidinggevenden een sleutel tot succes in de begeleiding van medewerkers in deze verandering.
Ik ben ervan overtuigd dat de voordelen van generieke functiebeschrijvingen voor verandering kunnen zorgen in de zorg. De nadruk heeft lange tijd op specifieke taken gelegen, waarin de verschillen tussen mensen benadrukt werden. Om meer verbinding en balans te brengen is de beweging naar generieke beschrijvingen noodzakelijk.
Inmiddels heb ik meer dan honderd functies op een generieke manier beschreven voor verschillende zorgorganisaties met verschillende cao’s. Wil je een voorbeeld van een generieke functiebeschrijving die voldoet aan de FWG systematiek? Stuur me gerust een mail: info@archepeople.nl
Mensen, het fundament van je organisatie
‘Bij een functiehuis denk ik niet aan werken vanuit energie en talenten.’
Dit hoor ik vaker. En ik snap het. Want vaak is een functiehuis verworden tot een enigszins star en saai systeem wat in de praktijk niet gebruikt wordt en alleen voor (her)waardering uit de kast wordt getrokken.
Functiebeschrijvingen belanden in de la, over de invulling van de functies wordt weinig gesproken en het wordt al helemaal niet gelinkt aan de organisatiecultuur. Het functiehuis wordt gezien als een HR dingetje. En dat vind ik jammer. Want in mijn ogen is een functiehuis het fundament van je organisatie.
Betekenisvol werk
Wanneer in een functiehuis staat:
🎯 dat je mag doen wat nodig is (situationeel en als team)
💫 dat je kunt doen waar je energie van krijgt (persoonlijk en als team)
❣️ hoe je bijdraagt aan de missie
dan wordt het een levend en organisch geheel.
Mensen willen van betekenis zijn, fijn samenwerken en zich ontwikkelen. Ondersteunt jullie functiehuis in deze behoeftes of zou dat beter kunnen?
Wil jij aan de slag met de talenten van je medewerkers dan spar ik graag met jou daarover.